Ana Sayfa > Site Yazarları

HAKKI TAŞDEMİR - esenlertime@hotmail.com
ATLAS SİNEMASI VE PASAJI
08 Ekim 2019 - 27 okunma

ATLAS SİNEMASI VE PASAJI

Hüzünlü bir veda olduğu açık. İstanbul’da yaşıyorsanız veya bir dönem İstanbul’da yaşamışsanız ve yaşınız da ellinin üzerinde ise mutlaka bir yeri olmuştur bu sinemanın yaşamınızda.


Hele ki sinema meraklısı iseniz film festivalleri sürecince mutlaka saatler geçirmişsinizdir bilet kuyruklarında.  İstanbul burası “Bir gevher-i yekpare iki bahr arasında” (iki deniz arasındaki tek parçalı mücevher) diye tanımlanmış Şair Nedim tarafından. Bana kalırsa Nedim yeterince tanımamış İstanbul’u tanımış olsa idi eğer tek değil de üç parçalı mücevher olduğunun farkına varırdı bu güzel kentin.

Gerçekte boğazın iki yakası ve tarihi yarımadası ile tam bir “üçübiryerde”dir İstanbul. Üç parçalı bir mücevher yani. Kuruluş efsaneleri, tarihi binaları, florası ve faunası da bu mücevherin üzerindeki süs taşlarıdır.

İşte bu süs taşlarından biridir Atlas Sineması ve üzerinde yer aldığı Atlas Pasajı.

Bina 1870 yılında, yöreyi adeta harabeye çeviren büyük Beyoğlu yangını sonrasında inşa edilmiş. Zamanın ünlü bankeri Agop Köçeyan’ın kışlık konağı olarak.

Bu Agop Köçeyan ilginç bir şahıs. Sarayla çok içli dışlı. Devlete borç veriyor. Faiz geliri ile de zenginleşiyor. Bildiğiniz tefeci işte. Çengelköy’de 50 dönümlük bir koru sahibi bu aile. İçinde muhtelif köşkler var. Bu köşklerden biri de şehzade Vahdettin köşkü. Cülus öncesi burada ikamet edermiş hazret.

Konağımıza dönecek olursak eğer, burası Köçeyan ailesinin kışlık ikamet adresi. Agop bey atlara pek düşkünmüş. Bu nedenle evinin altına bir at ahırı yaptırıvermiş. Bu ahır sonraları at cambazhanesi olmuş. Bugün ise atlas pasajı dediğimiz yer.

Binanın inşaatında taş ve dökme demir kullanılmış. Dolayısı ile hayli sağlam bir yapı. Köçeyan ailesi Katolik Ermenilerden. Dini bütün bir aile olmalılar nereden mi anladım? Bu muazzam yapıyı Ermeni Katolik Patrikhane’sine bağlı Surp Ohan Vosgeperan kilisesine bağışlamış olmalarından.

Binanın kültür ve eğlence merkezine dönüştürülmesi 1932 yılına rastlar. Önce “Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Müdürlüğü” faaliyet gösteriyor binada. 1940 ların sonlarında yapılan tadilatı takiben 19 Şubat 1948 de Atlas sineması hizmete girmiş.

Bugünlerde müze yapılmak üzere kapanmak üzere olan sinema tam 71 yaşında. Hizmete girmiş olduğu yıllarda sahip olduğu özelliklere ilişkin bazı bilgiler vereyim;

Açıldığı sırada tam 1860 koltuk var sinemada. Adeta bir spor salonu büyüklüğünde. Koltuk sayısı yetmemiş gibi 35 adet de loca var salonda. Nüfusu bir milyonu ancak geçebilmiş bir kent için çok büyük rakamlar bunlar. Demek İstanbul halkı sinemaya gidermiş o tarihlerde.

Girişte sağ tarafta bugün gişelerin olduğu bölgenin arkasındaki koridorda “Kulis Bar- Restoran” vardı. Bu mekânın son dönemlerine yetiştim ben de.

1951 yılında ise sol yanda Küçük Sahne tiyatrosu faaliyete geçince gerçek bir sanat merkezi oldu burası. Atlas Sinemasında yedinci sanatın en değerli eserleri gösterime girdi yıllar boyu. İstanbul’da gerçekleşen film festivallerinin de en gözde salonlarından biri idi her daim. Bu dönemde Küçük Sahne’de de seçkin tiyatro eserleri sahnelenmekte idi.

Zamanla sinema seyircisi azalınca bu devasa salon çok büyük geldi işletmecilere. Salonu böldüler ve birden fazla salon ürettiler buradan. Bina “tarihi eser” vasfına sahip. koruma altında. Salonu bölenler gerekli izinleri almışlar mıdır? Eğer almışlarsa bu nasıl olmuştur? Bilemem. Bildiğim bugün mevcut salonların orijinal salonun bölünmesi sureti ile elde edildiği. 1960 ların 2. yarısında ve tüm 70 ler boyunca film seyrettiğim salon yok olalı nerede ise kırk yıl oldu. O görkemli salonun yerini toplam kapasitesi 950 koltuk olan 2 salon aldı.

Zemin kattaki pasaj bu dönemin ürünü. Tam 44 dükkân var burada. Kültür ve sanat faaliyetlerinde kullanılması gereken bir binada ne işi olduğunu asla anlayamadığım 44 dükkân.

Bu haline de razıydım. Şimdi tümden yitireceğiz. Denildiğine göre sinema tarihi müzesi olacakmış.
Ülkede bir sinema müzesi olmaması bence büyük eksiklik. Pasajı da içine alacak şekilde bir sinema müzesi yaparlarsa sevinirim. Bu arada salonları birleştirip eski görkemli büyük salonu yeniden üretecek ve gelecek yıllarda festival filmlerinin bu görkemli salonda gösterimi sağlanacakmış. Alkışlarım.

Lakin önümüzde Apraham paşa konağı (Cercle d’Orient/Büyük kulüp) binası (Şimdi ki adı Grand Pera), Demirören İş Merkezi (İçinde eskiden Saray Sinemasının olduğu blok) Narmanlı Han örnekleri var. Her biri birer restorasyon katliamı olan bu örnekleri görünce duyduklarıma inanamıyorum açıkçası.

Bakalım ne çıkacak bu projenin sonunda...

Bu Yazıyı Paylaşın:


Yorumlar (0):

Yorum Ekle


Adınız Soyadınız*

E-posta Adresiniz*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)

Yorumunuz*



(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 


HAKKI TAŞDEMİR Diğer Yazıları

13 Ekim 2019 - KÜÇÜKMUSTAFAPAŞA, KALİMERA FENER, ŞALOM BALAT, PAREV AYVANSARAY
03 Ekim 2019 - HAMİDİYE SUYU
12 Eylül 2019 - BİZİ SEVENLERİ ÜZMEYELİM BABA, BİZİ SEVENLERE İHANET ETMEYELİM
09 Eylül 2019 - GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ ..
30 Temmuz 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (26) MADAM ANAHİT YA DA AKORDEONLU KADIN
17 Temmuz 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (25) ROZA ESKENAZİ YA DA REMBETİKONUN KRALİÇESİ
11 Temmuz 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (24) LEFTER’İN MEYHANESİ
26 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (23) AFRİKA HAN
24 Haziran 2019 - BURASI TRABZON (8) BAŞPINAR AİLESİ (B) DÜNDAR BAŞPINAR
21 Haziran 2019 - BURASI TRABZON (7) BAŞTIMAR AİLESİ (A)
19 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (22) ÇATI KİLİSELERİ
18 Haziran 2019 - TRABZON YAZILARIM HAKKINDA
17 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (21) PANAİA İSODİON KİLİSESİ
14 Haziran 2019 - BURASI TRABZON (5) HASAN İZZETTİN DİNAMO
13 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (20) 2. MEHMET VE İSTANBUL
12 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (19) İSTANBUL’UN ADLARI
11 Haziran 2019 - BURASI TRABZON (4) EROL GÜNAYDIN
10 Haziran 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (18) KURULUŞ ÖYKÜLERİ
31 Mayıs 2019 - BU ŞEHR- İSTANBUL Kİ (17) 1964 SÜRGÜNÜ
30 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (16) APOYEVMATİNİ GAZETESİ
29 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (15) ELSA NİEGO CİNAYETİ
27 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (14) AYA TEODOSYA KİLİSESİ
24 Mayıs 2019 - BURASI TRABZON (3) DİMİTRİ PSHASTHAS
23 Mayıs 2019 - BURASI TRABZON (2) ROMEİKA
16 Mayıs 2019 - BURASI TRABZON (1) DUYGU SAĞIROĞLU VE BİTMEYEN YOL
15 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (12) KENTİN KAYIP CEMAATİ KARAMANLILAR
14 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (11 ) ZİLCİYAN AİLESİ
08 Mayıs 2019 - YSK KARARI ÜZERİNE
06 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (10)-PAREGENTAN VE APOKRİES
03 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (9)-FATİH CAMİİ
02 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ .. (8)
01 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ ...(7)
30 Nisan 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ.(6)
29 Nisan 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ... (5)
21 Mart 2019 - İSTANBUL'UN BANLİYÖ TRENLERİ
02 Mart 2019 - STRUMA, YÜZEN MEZARLIK
07 Şubat 2019 - BAŞAKŞEHİR F.K. TARİHİ
30 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (4)
29 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (3)
28 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (2)
27 Ocak 2019 - ONBEŞLER KATLİAMI (1)
11 Ocak 2019 - ŞİMDİ BAK KOÇUM
10 Ocak 2019 - ÖRGÜTLÜ PERAKENDECİLİĞİN HİKMETİ( !)
02 Ocak 2019 - 2019 a girerken İstanbul (2)
01 Ocak 2019 - 2019 a girerken İstanbul (1)
13 Aralık 2018 - EKONOMİK DURUMUMUZUN GÖSTERGELERİ
06 Aralık 2018 - SARI YELEKLİLER FRANSA HALKIDIR
19 Ekim 2018 - ​BÜYÜKADA YETİMHANESİ
28 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (4 VE SON)
24 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (3)
18 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (2)
16 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (1)
12 Eylül 2018 - YOAKİMİON KIZ LİSESİ
04 Eylül 2018 - İSTANBUL’A DEĞEN İLK KADIN ELİ: KRALİÇE THEODORA (2)
03 Eylül 2018 - İSTANBUL’A DEĞEN İLK KADIN ELİ : KRALİÇE THEODORA (1)
28 Ağustos 2018 - MEYHANE KÜLTÜRÜ
24 Ağustos 2018 - İSTANBUL’DA F. KÜLTÜRÜ
01 Ağustos 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 10- SOKAK SÜTÇÜLÜĞÜ
31 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 9-SOKAK YOĞURTÇULUĞU
30 Temmuz 2018 - SEVDA TEPESİ, 29 TEMMUZ VE BEN
29 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 8- BİLEYİCİLİK
27 Temmuz 2018 - ​İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 7- HALLAÇLIK
24 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 6- KALAYCILIK
22 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 5- MACUNCULUK
20 Temmuz 2018 - ​FAYTON MESELESİ-2
18 Temmuz 2018 - ​FAYTON MESELESİ-1
16 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 4-PEREMECİLİİK (SANDALCILIK)
14 Temmuz 2018 - CHP
12 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 3-ŞARKI SÖZÜ SATICILARI
10 Temmuz 2018 - SAĞLIKTA ÇAĞ ATLADIK :) (2)
08 Temmuz 2018 - ​SAĞLIKTA ÇAĞ ATLADIK : (1)
06 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 2- BOHÇACILIK
04 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ (1)
KÖŞE YAZARLARI
ÜYE PANELİ
E-mail
Şifre
 
   
  Yeni Üye | Şifremi Unuttum
ARŞİV
..
SİZ DE YAZIN-YAYINLAYALIM!
HABERE DEĞER "ESENLER VE ÜLKE" YE DAİR KONULARI,GERÇEKLERİ,  
yerelgazeteci@hotmail.com,
esenlertime@hotmail.com,

E-MAİL ADRESLERİNDEN
GAZETEMİZE ULAŞTIRABİLİRSİNİZ...
EN ÇOK OKUNAN
Video Galeri
EN ÇOK YORUMLANAN
FOTO GALERİ
RADYO

TAKVİM
BU GÜNKÜ GAZETELER
FACEBOOK-BEĞEN
HABERLER