Ana Sayfa > Site Yazarları

HAKKI TAŞDEMİR - esenlertime@hotmail.com
STRUMA, YÜZEN MEZARLIK
02 Mart 2019 - 129 okunma

STRUMA, YÜZEN MEZARLIK 
24 Şubat 1942 üzerinde yaşamakta olduğumuz coğrafyanın büyük bir insanlık dramına tanık olduğu günü işaret eder. Bu dramın adı Struma faciasıdır. 

Facianın boyutlarını kavrayabilmek için biraz daha geriye gidelim. 

Alman ordularının Avrupa’nın pek çok bölgesini işgal etmesi ve bu bölgelerde yaşayan Yahudileri toplama kamplarına göndermesi Avrupa’da yaşayan Yahudiler arasında tedirginlik yaratmıştı. Bu tedirginliği yaşayanlar arasında Romanya Yahudileri de vardı. Bu ırada Alman orduları Romanya’ya da girmiş ve ülkenin her yanında Yahudi avı başlamıştı. İşte böyle bir zamanda Romanya’dan ayrılmak isteyen bir grup Yahudi, bir gemi ile Filistin’e gitmeye karar verdiler. Filistin o dönemde İngiltere tarafından yönetilmekte idi. 

Tarih 12 Aralık 1941 Hayvan taşımacılığında kullanılan Panama bandralı eski bir gemi ile Köstence’den çıktılar yola. Sefer öncesi gemideki ahırlar kamaraya dönüştürülmüş ve 150 kişilik bir yolcu kapasitesi yaratılmıştı. İşte böyle bir gemiye bindi yaklaşık 800 Yahudi. Geminin mürettebatı ise 10 kişiden ibaretti. 

Köstence’den İstanbul’a gelene kadar iki kez arızalandı gemi. İlkinde güç bela, civardaki bir geminin de yardımı ile çalıştırılabildi motorlar ikinci arıza ise İstanbul’da meydana geldi ve gemi Sarayburnu açıklarında demirledi. 
Geminin İstanbul’da demirlemesi ile de Türkiye’ye uluslararası baskılar başladı. 

Almanya, yolcuların salgın hastalığa neden olabileceğini iddia ederek yolcuların karaya çıkarılmaması için uyardı Türkiye’yi. Bu arada savaşın karşı tarafındaki İngiltere de geminin yola devam etmesini istemediğini açıkça ifade etmekte idi. 800 Yahudi’nin aynı anda Filistin’e yerleşmesi İngiltere’nin o dönemdeki Ortadoğu politikaları ile çelişmekte idi. Böylelikle kıyasıya savaşa iki taraf 800 insanın katledilmeleri konusunda zımni bir mutabakata varmışlardı adeta. Bu arada Almanya etkisindeki Romanya da gemi geri gelirse kabul etmeyeceğini bildirdi. Hayvan taşımacılığında kullanılan, motorları bozulmuş bir gemiye sığınmış 800 insan için umutsuz bir bekleyiş başlamıştı Sarayburnu açıklarında. 

Savaşta taraf olmak istemeyen Türkiye her iki tarafın da yolcuları istememesi nedeni ile zor durumda kalmış, ne yapacağını şaşırmıştı. İstanbul’da 1942 kışı son derece ağır koşullar altında geçmekte idi. Böyle bir durumda gemide hastalık çıkması kaçınılmazdı. Nitekim çıktı da. Bu arada gerek İstanbul’daki Yahudi cemaati gerekse Türkiye Kızılay’ı öğünün olanakları içinde yardım yapmaya çalışıyorlardı. Her gün düzenli olarak yemek gidiyordu gemiye örneğin. Ama insanların karaya çıkmasına izin verilmiyordu. Kanaatime göre insanların karantina koşullarında haftalarca sağlıksız ve güvensiz koşullarda denizin ortasında yaşam mücadelesi vermelerine göz yummak büyük bir insanlık ayıbıdır ve Türkiye (maalesef) bu ayıbın failidir. (Almanya’nın baskısına göğüs gerip bu insanların İstanbul’a çıkmalarına izin verilmesi gerekirdi diye düşünüyorum.) gemiden sadece bir aile ve kanamalı bir kadın çıkabildi karaya. Şanslı aile Standart Oil şirketinin Romanya müdürü Martin Segal ve ailesidir. Bunlar ABD nin girişimleri ve o dönemlerde bahse konu şirketin Türkiye temsilciliğini yapmakta olan Vehbi Koç’un özel gayretleri sonucu gemiden ayrılabildiler. Bunlarla birlikte gemiyi terk etme şansına ulaşan diğer kişi ise kanamalı bir hamile kadındı. 

Gemiden atlayıp kaçmaya çalışanlar da oldu ama bunlar yakalanıp tekrar gönderildiler yüzer hapishanelerine. 
Bu süreç tam 9 hafta sürdü. Türkiye çabalarından herkesi memnun edecek bir sonuç alamayınca gemiyi römorklarla Karadeniz’e çekmeye karar verdi. (23 Şubat 1942) Römorklarla çekildi çünkü motorları çalışmıyordu. Boğaz’dan geçerken yolcular çarşaflara “Yaşasın Türkiye” , “Bizi Kurtarın” gibi sloganlar yazıp boğazın iki kıyısına da seslerini duyurmak istediler ama nafile. Karar verilmişti. Dönemin Başbakan’ı Refik Saydam’ın olay ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamayı yaptığı ifade edilir çeşitli kaynaklar tarafından:

“Biz bu hususta elimizden gelen her şeyi yaptık. Maddi manevi en ufak mesuliyetimiz yoktur. Türkiye başkaları tarafından arzu edilmeyen insanlar için vatan hizmeti göremez. Bizim tuttuğumuz yol budur. Kendilerini bu sebepten İstanbul’da alıkoyamadık.” 

23 Şubat günü Şile’ye çekilen Struma içindeki 800 yolcusu ve 10 mürettebatı ile 24 Şubat tarihinde SSCB donanmasına ait bir denizaltı tarafından torpillenerek batırıldı. (SSCB arşiv kayıtlarında da bu durum doğrulanmakta maalesef) patlamadan sadece ikinci kaptan İvan Dikof ile 16 yaşındaki bir Yahudi genci David Stolier sağ kurtuldular. Kaptan Karadeniz’in dalgalarında kayboldu. David ise ölmek üzere iken bir Türkiye kurtarma ekibi tarafından bulunarak karaya çıkarıldı ve tedavi edilerek hayata dönmesi sağlandı. (David Stolier 2014 yılına kadar yaşadı.) geminin enkazına olaydan 58 yıl sonra ulaşıldı. 

Struma gemisi emperyalist çıkar savaşına kurban olan 800 çaresiz insanın mezarı olarak Karadeniz’in derinliklerinde. Anısı insan olmayı becerebilmiş olanların belleğinde acısı ise bunların yüreğinde. 
Not: Olayla ilgili olarak Türkçe yayımlanış pek çok çalışma bulunmaktadır. Ayrıca zülfü Livaneli’nin Serenad adlı romanı da bu olayı anlatmaktadır. (HT)

Bu Yazıyı Paylaşın:


Yorumlar (0):

Yorum Ekle


Adınız Soyadınız*

E-posta Adresiniz*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)

Yorumunuz*



(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 


HAKKI TAŞDEMİR Diğer Yazıları

16 Mayıs 2019 - BURASI TRABZON (1) DUYGU SAĞIROĞLU VE BİTMEYEN YOL
15 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (12) KENTİN KAYIP CEMAATİ KARAMANLILAR
14 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (11 ) ZİLCİYAN AİLESİ
08 Mayıs 2019 - YSK KARARI ÜZERİNE
06 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (10)-PAREGENTAN VE APOKRİES
03 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ (9)-FATİH CAMİİ
02 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ .. (8)
01 Mayıs 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ ...(7)
30 Nisan 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ.(6)
29 Nisan 2019 - BU ŞEHR-İ İSTANBUL Kİ... (5)
21 Mart 2019 - İSTANBUL'UN BANLİYÖ TRENLERİ
07 Şubat 2019 - BAŞAKŞEHİR F.K. TARİHİ
30 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (4)
29 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (3)
28 Ocak 2019 - ON BEŞLER KATLİAMI (2)
27 Ocak 2019 - ONBEŞLER KATLİAMI (1)
11 Ocak 2019 - ŞİMDİ BAK KOÇUM
10 Ocak 2019 - ÖRGÜTLÜ PERAKENDECİLİĞİN HİKMETİ( !)
02 Ocak 2019 - 2019 a girerken İstanbul (2)
01 Ocak 2019 - 2019 a girerken İstanbul (1)
13 Aralık 2018 - EKONOMİK DURUMUMUZUN GÖSTERGELERİ
06 Aralık 2018 - SARI YELEKLİLER FRANSA HALKIDIR
19 Ekim 2018 - ​BÜYÜKADA YETİMHANESİ
28 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (4 VE SON)
24 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (3)
18 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (2)
16 Eylül 2018 - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ (1)
12 Eylül 2018 - YOAKİMİON KIZ LİSESİ
04 Eylül 2018 - İSTANBUL’A DEĞEN İLK KADIN ELİ: KRALİÇE THEODORA (2)
03 Eylül 2018 - İSTANBUL’A DEĞEN İLK KADIN ELİ : KRALİÇE THEODORA (1)
28 Ağustos 2018 - MEYHANE KÜLTÜRÜ
24 Ağustos 2018 - İSTANBUL’DA F. KÜLTÜRÜ
01 Ağustos 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 10- SOKAK SÜTÇÜLÜĞÜ
31 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 9-SOKAK YOĞURTÇULUĞU
30 Temmuz 2018 - SEVDA TEPESİ, 29 TEMMUZ VE BEN
29 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 8- BİLEYİCİLİK
27 Temmuz 2018 - ​İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 7- HALLAÇLIK
24 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 6- KALAYCILIK
22 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 5- MACUNCULUK
20 Temmuz 2018 - ​FAYTON MESELESİ-2
18 Temmuz 2018 - ​FAYTON MESELESİ-1
16 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 4-PEREMECİLİİK (SANDALCILIK)
14 Temmuz 2018 - CHP
12 Temmuz 2018 - İSTANBUL'UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 3-ŞARKI SÖZÜ SATICILARI
10 Temmuz 2018 - SAĞLIKTA ÇAĞ ATLADIK :) (2)
08 Temmuz 2018 - ​SAĞLIKTA ÇAĞ ATLADIK : (1)
06 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ 2- BOHÇACILIK
04 Temmuz 2018 - İSTANBUL’UN KAYBOLMUŞ MESLEKLERİ (1)
KÖŞE YAZARLARI
ÜYE PANELİ
E-mail
Şifre
 
   
  Yeni Üye | Şifremi Unuttum
ARŞİV
..
SİZ DE YAZIN-YAYINLAYALIM!
HABERE DEĞER "ESENLER VE ÜLKE" YE DAİR KONULARI,GERÇEKLERİ,  
yerelgazeteci@hotmail.com,
esenlertime@hotmail.com,

E-MAİL ADRESLERİNDEN
GAZETEMİZE ULAŞTIRABİLİRSİNİZ...
EN ÇOK OKUNAN
Video Galeri
EN ÇOK YORUMLANAN
FOTO GALERİ
RADYO

TAKVİM
BU GÜNKÜ GAZETELER
FACEBOOK-BEĞEN
HABERLER